نرگس در ادبیات معمولا با تشبیهش به چشم شناخته میشه ولی این بیت حافظ کاملا متفاوته(من قبلا فکر میکردم اولین بار خودش به کار برده این تصویر از نرگس رو ولی بعدا فهمیدم در دیوان جمالالدین عبدالرزاق و پسرش اومده. البته هیچکدوم به گرد این بیت حافظ هم نمیرسه!):
رسید موسم آن کز طرب چو نرگس مست
نهد به پای قدح هر که شش درم دارد!
عکسی که بالا گذاشتم رو به قصد همین بیت گرفته بودم کلا
درم: سکهای که از نقره زده میشه. قاعدتا به رنگ سفید.
گلبرگهای نرگس 6 تاست! نرگس شش درم داره! شش درم در اینجا کنایه از پول کم هم هست... یعنی حتی کسی که فقط شش درم داره هم ...
و تاج وسط نرگس رو به قدح تشبیه میکنن. به همین اعتبار نوعی نرگس به اسم نرگس قدحی هم داریم. از اونجایی که زرد رنگ هم هست نهایت تناسب رو با جام زر داره! (کاش یه عکس از کنار هم گرفته بودم)
به پای چیزی نهادن( در مورد پول): قدیم در میکدهها (و تا همین اواخر در رستورانها!) پول باده رو زیر ساغرش یا روی سینیش میگذاشتن. و بعدها این به صورت کنایه دراومده و چیزی رو صرف چیزی کردن رو باهاش بیان میکنن.
و اینجا دقیقا نرگس شش درم به پای قدح گذاشته!
کلمه به کلمهی بیت با هم تناسب داره و منسجمه ... حتی صفت مست برای نرگس برای اینکه قلندرانه همون پول کمش( شش درمش) رو به پای قدح میذاره...
برای من از اون بیتهایی بود که هی صفحهی آخر کتابام مینوشتم
احتمالا خیلی از نکات این بیت رو میدونستید و گستاخی کردم با توضیحشون... فقط میخواستم لذتش رو باهاتون شریک شم!