فارسی را درست بنویسیم

[alemzadeh]

سلام
یک مشکلی که توی تمام پست‌هایی که بچه‌ها می‌دن (ازجمله خودم) رعایت نکردن یه سری مسائل نگارشیه. یک بلاگی بود که توی تابستون کوروش بهم معرفی کرد اون‌موقع درست نخوندم این مطلبش رو ولی امروز دوباره رفتم و خوندم مطلبش رو درباره درست نوشتن. اکثر چیزهایی که می‌خوام اینجا بگم نقل قول از همون بلاگه و همچنین یه سری مطالب دیگه. اگر خواستید می‌تونید این مطالب رو توی نوشتنتون رعایت کنین کم‌کم تا زیباتر بشه .

۱.نیم‌فاصله:

معمولا «فاصله» را میان هر دو واژه‌ی مستقل ایجاد می‌کنیم، مثل همین فاصله‌هایی که بین واژه‌های این برگ می‌بینیم. اما برخی واژه‌ها هستند که از چندپاره تشکیل شده‌اند، ولی در مجموع یک واژه محسوب می‌شوند، مثل «می‌شود»، «رفته‌اند»، «دست‌ها»، «همه‌ی» یا همین واژه‌ی «نیم‌فاصله». اگر دقت کنیم، می‌بینیم که مثلا واژه‌ی «می‌شود» از دو بخش «می» و «شود» تشکیل شده، ولی برای ایجاد فاصله میان آن‌ها از Space استفاده نشده است. به عبارت ساده‌تر این دو بخش هم جدا هستند و هم کنار هم نشسته‌اند چون از Shift + Space برای ایجاد فاصله میان آن‌ها استفاده شده است.

::فعال‌سازی نیم‌فاصله:
توی ویندوز این ویژگی فعال نیست و برای فعال‌سازیش این برنامه رو دانلود کنید بعد هم اکسترکت کنید .

برای آن که هر بار روی آیکون این برنامه کلیک نکنیم تا اجرا شود، می‌توانیم از روی آیکون این برنامه یک Copy با راست‌کلیک بگیریم و در Folder (پوشه‌ی) Startup ویندوز Paste یا Paste Shortcut کنیم. Startup را به راحتی می‌توانیم بیابیم. اگر ویندوزمان XP باشد، در درایوی (Drive) که ویندوز XP نصب شده (غالبا C) این مسیر را دنبال کنیم:

C:\Documents and Settings\All Users\Start Menu\Programs\Startup

اگر ویندوزمان Vista باشد، باز هم در همان درایوی که ویندوز نصب شده، این مسیر را دنبال می‌کنیم:

C:\ProgramData\Microsoft\Windows\Start Menu\Programs\Startup

از این پس، هر بار که کامپیوتر را روشن کنیم، نیازی به هربار اجرای برنامه نخواهیم داشت.

برای ویندوز سون هم فکر می‌کنم شبیه ویستا باشه .

۲.استفاده درست از نشانه‌ها:

الف) نشانه‌های [. ، ؛ : ؟ !]
نگارش درست نشانه‌های نگارشی مثل نقطه، ویرگول، نقطه‌ویرگول، علامت سوال، علامت تعجب، سه‌نقطه و… شیوه‌ی تایپ این علایم بسیار ساده و مهم است. فاصله انداختن بین نشانه‌هایی چون [. ، ؛ : ؟ !] با واژه‌ی قبلی غلط است و فاصله نینداختن بین آن‌ها و واژه‌ی بعدی‌شان نیز به هم‌چنین. درست این است:

[واژه اول] [نشانه نقطه‌گذاری] [فاصله یا همان space] [واژه‌ بعد]​

پس دقت می‌کنیم که پیش از این نشانه‌ها Space نزنیم، و باز هم دقت می‌کنیم که پس از آن‌ها حتما Space بزنیم. رعایت درست این شیوه، هم شکل ظاهری متن را زیباتر می‌کند و هم باعث می‌شود نقطه‌گذاری‌های متن شما در هر حالتی از دیده شدن در مانیتور (صفحه نمایش) و یا چاپ روی کاغذ، به هیچ وجه از انتهای سطر پایین نیفتند. هنگام استفاده از سه‌نقطه […] هم بدون هیچ فاصله‌ای از واژه‌ی قبل، سه‌ نقطه (دقیقا سه نقطه، نه کم‌تر و نه بیش‌تر) پشت سر هم تایپ کنیم؛ این‌جوری…
یادمان باشد که سه نقطه! نه کم‌تر و نه بیشتر…

ب) نشانه‌های («[{}]»)
استفاده از نشانه‌هایی مثل پرانتز، گیومه، کروشه، آکولاد؛ («[{}]»). برای این‌ها هم دقیقا یک شیوه‌ی بسیار ساده وجود دارد، دقت کنیم: هر کدام از این نشانه‌ها را که باز می‌کنیم، پیش از آن باید Space زده باشیم تا با واژه‌ی قبلی فاصله ایجاد شود، اما پس از آن به هیچ‌وجه Space نمی‌زنیم و فاصله ایجاد نکنیم. برای بستن نشانه‌ها هم دقیقا برعکس عمل می‌کنیم؛ یعنی بدون هیچ فاصله‌ای از واژه‌ی قبلی، نشانه را می‌بندیم، ولی پس از آن Space می‌زنیم و به نوشتن ادامه می‌دهیم. نمونه‌ی این شیوه را می‌توانیم در جملاتی از سطرهای بالا که داخل پرانتز آمده‌اند، ببینیم. به این مثال هم می‌توانید توجه کنید تا به خوبی دریابید ماجرا چیست:
«بهتر آن است تا برای نگارش در کامپیوتر و وب، اصول آن را (به‌عنوان الفبا) رعایت کنیم.»
خب، در جمله‌ی بالا هم به وضعیت گیومه دقت کنید و هم به وضعیت پرانتز. این توضیح تکراری‌ست که رعایت این شیوه، علاوه بر قشنگ‌تر کردن ظاهر متن، باعث می‌شود این نشانه‌ها همواره و در هر حالتی از نمایش و چاپ، سر جای اصلی‌شان باشند و تکان نخورند.

۳.استفاده از کیبورد استاندارد فارسی:
استفاده از این مدل باعث می‌شه هنگام نگارش کلمات و اعداد شکل درستشون استفاده بشه. برای اطلاعات بیشتر و فعال‌سازی این کیبورد می‌تونین به این تاپیک مراجعه کنید. دقت داشته باشین اگر این کیبورد رو فعال کنید می‌تونید از نیم‌فاصله هم استفاده کنید.

۴.استفاده از املای درست کلمات:
یکی از آزاردهنده‌ترین چیزها هنگام خوندن متون و پست‌ها غلط‌های املایی هستن جهت حل این مشکل حتمن توصیه می‌کنم حداقل یک نگاه به این تاپیک بندازید.

۵.نگارش درست فعل‌ها و حروف اضافه:

۴. نگارش درست فعل‌ها و حرف‌های اضافه

«می» و «نمی» فعل‌های مضارع چه وقتی که محاوره‌ای می‌نویسیم و چه غیرمحاوره‌ای، باید جدا از ریشه‌ی فعل نوشته شوند. مثلا «میشه» و «میشود» غلط و «می‌شه» و «می‌شود» درست است، همین‌طور دیگر فعل‌ها. «ها»ی جمع هم از همین قاعده پیروی می‌کند و به هیچ‌وجه نباید آن را به واژه‌ای که جمع بسته شده، چسباند. برای مثال «دستها» غلط است و باید نوشت «دست‌ها».

به هیچ‌وجه و هرگز «را» مفعولی را به هیچ واژه‌ای نمی‌چسبانیم. از استثنایی چون «مرا» که بگذریم، حتی «تو را» را نباید سر هم بنویسیم، چون غلط است. بهتر است با این «را»ی بدبخت مثل یک واژه‌ی مستقل برخورد کنیم. نه آن را بچسبانیم و نه آن را بدون فاصله [Space] تایپ کنیم. پس هم غلط است که تایپ کنیم «ترا» به‌جای «تو را»، هم غلط است که تایپ کنیم «منرا» به‌جای «من را» و هم غلط است که تایپ کنیم «خودرا» به‌جای «خود را».
حالا که حرف از چسباندن و نچسباندن است تکلیف این «به» بدبخت‌تر از «را» را هم روشن کنیم. در برخی موارد ترکیب «به» و واژه‌ای دیگر، به‌مرور تشکیل یک واژه‌ی مستقل داده (غالبا به معنای صفت) که در این موارد می‌توان از چسباندن آن چشم‌پوشی کرد؛ مانند «بساز» در جمله‌ی «جمشید مرد بسازی‌ست.» اما محض رضای خدا در موارد دیگر چنین عمل شنیعی انجام نمی‌دهیم و می‌گذاریم «به» به حال خود باشد. فقط حواس‌مان جمع باشد که در برخی واژه‌ها که شک داریم «به» جزو واژه شده یا نه، می‌توانیم از [نیم‌فاصله] استفاده کنیم؛ مانند «به‌طرز» که در ظاهر جداست ولی وقتی روی آن کلیک می‌کنیم، باهم انتخاب می‌شوند. پس غلط است که تایپ کنیم «بروی» به جای «به روی» و… .

خوب این مطالبی بود که از اون وبلاگ و یه سری تاپیک‌ها جمع‌آوری شد اگه کسی مطلب دیگه‌ای هم به ذهنش می‌رسه خوشحال می‌شم ذکر کنه.

لینک وبلاگ (که البته فیلش تره)

 

[Arghavan S]

پاسخ : فارسی را درست بنویسیم

یه چیز ِ دیگه ای هم که هست اینه که اکثرا ً "هـ" رو جای ِ غلطی به کار می‌برن .

"هـ" توی دو تا وضعیت استفاده می‌شه :
1. بین موصوف و صفت / مضاف و مضاف‌الیه ؛
2. به جای "است" توی محاوره .

خیلیا می‌نویسن "سیبه قرمزه من" ؛ که کاملا ً غلطه . "هـ" به جای نقش‌نمای اضافه و بین موصوف و صفت نباید استفاده بشه .
اما "این یه اسبه." جمله درستیه . "هـ" می‌تونه به جای "است" توی محاوره بیاد ؛ که اکثرا ً به جای ِ این "هـ" از کسره استفاده می‌کنن [ "این یه اسب ِ " مثلا ً . ] .

×این هم یه سایت ویرایشگر متن فارسیه ؛ که فکر کنم به کارِتون بیاد .

 

[alemzadeh]

پاسخ : فارسی را درست بنویسیم

اون «هـ» رو من اینجا گفتم .
لینکت هم کار نمی‌کنه.

 

[Kinder]

پاسخ : فارسی را درست بنویسیم

مطلب مفیدی بود؛ مخصوصاً علائم نگارشی از جمله مسائلی بود که تجربه تاثیرش رو ثابت کرده. لازم میدونم نکاتی رو هم اضافه کنم.

1. برنامه ای که برای ایجاد نیم فاصله معرفی شده، در ویندوز 7 کاربردی نداره و اصلاً فایلش باز نمیشه! یا حداقل نصبش برای من امکان پذیر نبود.

2. استفاده از کیبورد استاندارد فارسی رو شخصاً توصیه نمیکنم. جابجا شدن حتی چند حرف روی کیبورد، برای کسانی که زیاد فارسی تایپ میکنند چندان خوشایند نیست. ضمناً، هنگام وارد کردن پسورد ها و نظیر این ها هم امکانش هست که دچار مشکل بشید.

3. بعضی ها، حالا چه اون هایی که این رو به عنوان شیوه ی نگارشی منحصر بفرد خودشون، یا چه اون هایی که تصور بی سوادی خواننده رو دارند، عادت دارند از نشانه های « َ ، ِ ، ُ » استفاده کنند؛ که این واقعاً روی اعصابه! حالا نمیدونم واقعاً چه لذتی در اعمال این نشانه ها و حروف هست، اما فقط باعث میشن نوشته ی شما مضحک به نظر بیاد. نکنید خلاصه...!
اَلان کِه این خَط رُو میخونید چِه حِسی بِهِتون دَس میده؟

4. برای اینکه ارسال هاتون در فروم، خالی از اشکال یا با حداقل مشکلات باشن، از گزینه ی «پیش نمایش» حتماً استفاده کنید؛ چیزی که من خیلی زیاد در سطح فروم دیدم، اشکالات نگارشی، غلط های املایی جزئی و ... در عدم استفاده از این گزینه هست که معمولاً کوچکترین توجهی بهش نمیشه! من شخصاً برای تصحیح نوشته هام از هر نظر، چندین بار متن رو ویرایش میکنم و پیش نمایش ارسالم رو میبینم.
در ارسال کامنت هاتون اینقدر عجله نکنید! مخصوصاً در متن های طولانی، خواننده با اولین اشتباه شما، نوشته رو رها میکنه. سعی کنید متن رو پیش از خواننده ارزیابی کنید. پیش نمایش کمک زیادی به ارائه نوشته های بهتر خواهد داشت.

5. اصل سنگینی نوشته رو رعایت کنید! سعی کنید از رنگی کردن نوشته ها خودداری کنید. هر کلمه و جمله ای رو bold نکنید و خلاصه توازن ظاهری رو در نوشتار رعایت کنید. هر بار که روی کلمات و جملات اِفکت اعمال میشه، مثل این میمونه که ضربان قلب (از اینا) روی دستگاه حفظ حیات (همینا بود دیگه؟!) با شدت بالا و پایین بره و به ذهن خواننده شُک وارد کنه! شُک هاتون رو فقط برای مواقع ضروری حفظ کنید...!
(این مسئله شامل استفاده ی بیش از حد از شکلک (اسمایلی) ها هم میشه!)

6. دروس مربوط به نگارشِ زبان فارسی 1 و 2 رو به صورت کاربردی مطالعه کنید! در کل، نگارش متون در چارچوب های خاصی انجام میشه که بدون شک تاثیر زیادی رو در انتقال اصل مطلب به خواننده داره. به خصوص در محیط های مجازی که ارتباط افراد از طریق متن هست، شیوه و نثر نوشتار شما، در معرفی شخصیتتون نقش مهمی داره.

 

[alemzadeh]

پاسخ : فارسی را درست بنویسیم

الان مشکل کیبورد فارسی موقع تایپ پسورد‌ها چیه؟ جابه‌جا شدن حروف رو هم بعد یه مدتی عادت می‌کنین همون‌جوری که به کیبورد الانتون عادت کردین. اگه هم واقعا با جابجا شدن حروف مشکل دارید فک کنم از توی تنظیمات بشه برگردوند به‌جای اولش. هدف از استفاده‌ی کیبورد فارسی بیشتر برای این موارد هست:
رعایت نیم‌فاصله ٬ شکل درست دو حرف «ی» و «ک» ٬ اضافه شدن یه‌سری علائم نگارشی(از جمله «و») و همچنین فارسی شدن اعداد.
حالا اگه با اعداد مشکل دارید٬ توصیه می‌کنم مشکل اون ۳ مورد اول رو حتمن حل کنید.

 

[haniiii]

پاسخ : فارسی را درست بنویسیم

منظور اینه که شکل صحیح کلمات نوشته بشه؟
از حتما به جای حتمن استفاده بشه؟
یا رسمی نوشته شه؟(مثلا رسمی نوشته شود؟!)

 

[alemzadeh]

پاسخ : فارسی را درست بنویسیم

این پی‌دی‌اف رو هم حتمن () دانلود کنید و بخونید.

 

[روژین د.]

پاسخ : فارسی را درست بنویسیم

یه چیزی رو توی اون علائم نگارشی نگفته بودید، اینکه استفاده از چند تا از این علائم پشت سر هم غلط هستش. مثلاً ؟؟؟؟ یا !!!!! غلط اند، قیافه متن رو هم زشت می‌کنند کلاً.

بعد اینکه بعضیا کلاً به طور پیش فرض آخر جمله هاشون علامت تعجب میذارن. به نظرم استفاده زیادی از علامت تعجب دیگه لوس میکنه نوشته رو، واقعاً جایی باید استفاده کنیم که تعجبی باشه.
ولی در مورد علامت سوال و علامت تعجب پشت هم (؟!) آخرین بار همین چند روز پیش پرسیدم، گفتن غلط نیست.

بعضیا هم هستن، همه کلمه هاشون رو مـــی‌کِــشــن! این هم به نظرم باید یه حدّی براش بذاریم، موقعی کلمه هارو بکشیم که واقعاً لحن رو برسونن. نه همشون رو.

+ این برنامهه که گذاشتین روی ویستا کار نمیکنه. برای فعال کردنش، روی اون فایل اجرایی برنامه کلیک راست کنید برید توی properties بعد از اون بالاش برید compatibility بعد از اونجا یه لیست داره Compatibility mode. از توی اون لیست ویندوز ایکس پی رو انتخاب کنید. بعد اجرا کنید کار میکنه.

 

[farshidGCD]

پاسخ : فارسی را درست بنویسیم

برای نیم فاصله نیازی نیست حتما برنامه ای نصب کنید، توی ویندوز 7 کافیه ctrl + shift + 2 (اون 2ـی که بالای qwerty هست، نه numpad) رو بزنید، نیم فاصله اعمال میشه (مثال: می‌خورم - می‌خوابم - می‌کنم - ‌آب‌گوشت)
حروف «ک» و «ی» هم همینطوری که میبینید توی کیبورد فارسی پیشفرض ویندوز 7 فارسی هستن و نه عربی (تازه میتونید اگه «ي» لازم شد، shift + x یا همون شیفت + ط رو بزنید)
فقط میمونه عددها، که من فکر نکنم مساله حادی باشه و اتفاقا بهتر هم هست که عددا انگلیسی هستن (واسه وارد کردن پسوردها و کدها و...) اگه هم احیانا عدد فارسی لازم شد ویراسباز هست
اون استاندارد کیبورد کلا همه چیزو به هم میریزه، چیدمان کلیدها و حروف ها به هم میریزه و خیلی طول می کشه تا عادت کنید، با خیلی از چیزا سازگاری نداره و خلاصه میشه گفت نصب کردنش درصورتی که از ویندوز 7 استفاده می کنید اصلا توصیه نمیشه

در مورد نشانه ها من به شدت روی این نکات تاکید می کنم:
- ترجیحا فقط یک ! یا ؟، حداکثر سه تا
- قبل از نقطه، علامت تعجب!، علامت سوال؟، از اینا؛ و سایر اینجور علائم نگارشی ابدا فاصله نذارید
- به ترتیب علامت گذاریا توجه کنید، مثلا اگه جملتون بیشتر سوالیه اما تعجب هم داره علامتتون میشه ؟! و اگه بیشتر تعجب داره تا سوال میشه !؟
- بعد از سه نقطه ... و علائم نقطه نذارید، و قبلش هم فاصله نذارید (مثال: سلام ... . باید باشه سلام... - سلام ! . باید باشه سلام! - سلام ! ؟ باید باشه سلام!؟)

البته خودمم خیلی درست نویسی رو رعایت نمی کنم، بیشتر سعی می کنم نوشتم راحت خونده بشه تا این که بر اساس اصول عمل کنم
مثلا «،» زیاد میذارم، نقطه نمیذارم، میدونم نمیذارم رو باید بنویسم نمی‌گذارم ولی حوصله ندارم برای همین مینویسم نمیذارم و...

 

[alemzadeh]

پاسخ : فارسی را درست بنویسیم

الان شما مگه حروف پسورد‌هاتون فارسیه که میگین عدد فارسی مشکل ایجاد می‌کنه تو پسوردها؟

اون نکته‌ی اسفتاده‌ی زیادی از علا‌ئم نگارشی هم واقعن نکته‌ی حوبی‌ه چون مثلن بعضیا بعد پستاشون ۱۰ تا علامت سوال می‌ذارن که رو اعصابه. .