شبه علم

شروع موضوع توسط August McJoseph ‏2014/1/4 در انجمن مباحث علمی

  1. Ali Kh

    Ali Kh کاربر حرفه ای

    ارسال ها:
    433
    امتیازات:
    +2,382 / -128
    نام مرکز سمپاد:
    تیزهوشان شهید بهشتی
    شهر:
    گرگان
    سال فارغ التحصیلی:
    95
    دانشگاه:
    دانشگاه گرگان
    رشته دانشگاه:
    زیست شناسی جانوری
    خطرات شبه علم در طب و پیشنهادات درمانی

    شبه علم به بیان ساده به مجموعه آزمایش‌ها، نظریه‌ها، و یا باورهایی گفته می‌شود که ممکن است از دور شبیه به موضوعات علمی دیده شوند. اما با کمی دقت می توان دریافت که منبع ادعاهای شبه علمی صرفاً نقل قول های سینه به سینه یا تجربیات شخصی افراد است نه روش علمی مبتنی بر آزمون های مستقل و تکرارپذیر تجربی.
    موضوعات شبه علم هر چیزی می تواند باشد. از اخبار مربوط به بشقاب پرنده‌ها گرفته تا طالع بینی و انرژی‌درمانی. شبه علم گاهی پا در گلیم پزشکی و درمان دراز می کند و اینجاست که زنگ خطر به صدا در می آید این زیاده خواهی می تواند به قیمت تهدید سلامت و جان افراد جامعه تمام شود. روش های پزشکی شیادانه از انرژی درمانی گرفته تا درمان های معنوی، از درمان با حلقه های شعور کیهانی گرفته تا هومیوپاتی و تجویز لیموترش به جای شیمی درمانی در درمان سرطان، اصطلاحاً “پزشکی جایگزین” یا نامتعارف نامیده می شوند. آنچه که خطرات شبه علم در طب و پیشنهادات درمانی شبه علمی را پررنگ می کند ، به دام انداختن بیماران ناامید در شرایط سخت بیماری است. برای نمونه ممکن است بیمارانی که از روش های درمانی پزشکی خسته و مستاصل شده اند به هر ترتیب بخواهند شانس خود را در بهره گیری از این روش ها نیز بیازمایند. اینجاست که فرد دوره های درمانی و داروهای معمول را متوقف کرده و ناخواسته سلامت و جان خود را درمعرض تهدید قرار می دهد. بعنوان مثال پیشنهاد شبه علمی زیر را در نظر بگیرید که عیناً و بی کم و کاست در یکی از تبلیغات شبه علم نشریات زرد نوشته شده است:لیمو ترش محصولی معجزه گر در نابودی سلول‌های سرطانی است ، و ۱۰۰۰۰ بار قویتر از شیمی درمانی عمل می کند.در حقیقت ممکن است یک یا چند نفر ضمن مصرف لیموترش بر سرطان غلبه کرده باشند اما شبه علم به شما نمی گوید که این بهبودی ممکن است کمترین ارتباطی به مصرف لیموترش نداشته باشد. فیزیولوژی بدن انسان بسیار پیچیده است و نتیجه گیری دربارهء اینکه چه چیزی در بدن باعث چه چیزی میشود به سادگی تعیین علت روشن نشدن موتور خودرو نیست. بیماری ها در بسیاری موارد بدون دریافت هیچ کمکی ناپدید می شوند. به علاوه علائم بیماری، حتی انواع جدی و حاد ، می توانند روز به روز به شدت تغییر کنند و دوره هایی دچار افت و بهبودی شوند. برخی بیماری های مزمن مانند آرتریت روماتویید یا MS می تواند دستخوش تخفیف خودبخودی شوند و نشانه ها و علائم بیماری MS می تواند برای سالها ناپدید شود. حتی روند سرطان نیز متغیر است. یک بیمار سرطانی شاید تا چند ماه بیشتر دوام نیاورد و بیمار دیگری با همان نوع سرطان ممکن است سالها زنده بماند یا بهبودی پیدا کند. به دلیل همین تغییرپذیری است که پیش بینی پزشکان برای زنده ماندن یک بیمار خاص غالباً اشتباه از آب در می آید. وقتی بیمار بر خلاف پیش بینی پزشک زنده می ماند مردم گاهی برای هر نوع درمان نامتعارف و شبه علمی که وی طی آن مدت دریافت کرده است اعتبار قائل می شوند. ضمن اینکه یکی از پیچیده ترین پاسخ های فیزیولوژیک بدن انسان با نام اثر پلاسبو Placebo را نیز نباید نادیده گرفت. طبق آمار در بسیاری از بیماری ها بیش از یک سوم بیماران حتی وقتی به آنها درمانی بی اثر یا ساختگی داده می شود احساس بهبودی می کنند

    عرفان کسرایی
    پژوهشگر مطالعات علم دانشگاه کاسل آلمان
    http://daanestanihaa.ir/?p=2483
     
    • لایک لایک x 3
  2. Ali Kh

    Ali Kh کاربر حرفه ای

    ارسال ها:
    433
    امتیازات:
    +2,382 / -128
    نام مرکز سمپاد:
    تیزهوشان شهید بهشتی
    شهر:
    گرگان
    سال فارغ التحصیلی:
    95
    دانشگاه:
    دانشگاه گرگان
    رشته دانشگاه:
    زیست شناسی جانوری
    چگونه شبه علم را تشخیص دهیم؟

    مطالب شبه علمی، یعنی مجموعه فرضیه‌ها، ادعاها و روش‌هایی که به غلط علمی قلمداد می‌شوند، معمولاً تبدیل به پایه و بنیاد برخی عادت‌های ما (اغلب درمانی یا مربوط به سبک زندگی) می‌گردند حال آنکه اسناد علمی واقعی برای آنها وجود ندارد. این مطالب علمی دروغین گاهی چنان با دقت بزک می‌شوند که فکر می‌کنیم عین واقعیت هستند. حتماً ایمیل‌های حاوی تبلیغات مربوط به محصولات، داروها یا روش‌های معجزه گر، درب خانه اینترنتی شما را هم کوفته‌اند، ولی معجزات مورد ادعای اکثر آنها اساساً شدنی نیست.

    دروغگوهای علمی اغلب به راحتی قابل تشخیص هستند، هم به واسطه تاکید زیاد بر روی اثبات ادعاهای شان به روش‌های غیر استدلالی، هم با طرح ادعاهای غیر ممکن به لحاظ فیزیکی، و هم با نوشتن جملات بیش از حد هیجانی. آنچه دروغگوهای علمی می‌گویند لایه‌ای از حقیقت را نیز همراه دارد و اتفاقاً همین است که ادعاهای بی معنی آنها را برای خیلی‌ها قابل پذیرش می‌کند.
    آنچه مخاطبین مطالب علمی نیاز دارند یک راهنمای مناسب است برای اینکه موقع مطالعه یک کتاب، یا آشنایی با یک محصول یا روش درمانی، به آن استناد کنند. در ادامه مطلب ۱۰ سوال را آورده‌ایم که باید موقع روبرو شدن با مطالب مشکوک، ابتدا آنها را از خود پرسیده و به هر یک پاسخ دهید.

    منبع چیست؟
    آیا فرد یا نهادی که ادعا را مطرح کرده، متخصص و دارای صلاحیت تأیید شده در آن زمینه خاص است؟ آیا گوینده با طرح کردن ادعا از زبان کس دیگری سعی در جلب اعتبار برای آن ادعا دارد؟ آیا ادعا، بخشی از یک فعالیت تبلیغاتی است؟ آیا آنها برای وجهه دادن به مدعای خود از یک تبلیغ اینترنتی، مجله‌ای یا روزنامه‌ای استفاده می‌کنند تا رنگ و لعاب علمی یا خبری به آن ببخشند؟ در این مورد آخر، خیلی خوب می‌دانید که چطور تبلیغات بزرگ و پر زرق و برق می‌توانند شما را به علمی بودن یک مطلب دروغین مجاب کنند.

    هدف اصلی چیست؟
    شما باید هدف و کارکرد اصلی یک مطلب را بدانید تا بتوانید اطلاعات ذکر شده در آن را به درستی لحاظ کنید. اگر یک مجله علمی می‌خوانید، به منابع نگاه کنید تا رد پای حامیان مالی احتمالی را بیابید. اگر دارید یک مطلب غیر علمی می‌خوانید، همیشه درجه شکاکیت خود را روی ۱۰۰٪ تنظیم کنید. فرد یا گروهی که ادعا را مطرح کرده، می‌خواهد که شما از آن چه برداشتی کنید؟ آیا می‌خواهند به شما القا کنند که مشکلی دارید که تا قبل از این حتی فکر نمی‌کردید وجود خارجی داشته باشد… و بعد درمانش را به شما بفروشند؟ (افزایش قد با پوشیدن دمپایی ویژه برای افراد کوتاه قامت!؟ معجون نشاط بخش برای افراد افسرده!؟ و ...)

    لحن به کار رفته در متن از چه نوعی است؟
    آیا در متن «کلمات احساسی و هیجانی»، «علامت تعجب»، «اصطلاحات تخصصی» یا «مطالب نامفهوم و دست و پا شکسته» به وفور به کار رفته ولی از نظر منطق علمی یا پزشکی کاملاً بی معنا هستند؟ اگر مطمئن نیستید، واژه‌های پیچیده را در گوگل جستجو کنید یا از یک متخصص سوال کنید تا متوجه معنای آنها شوید. خلاصه که حسابی مراقب باشید تا کسی با «جو زدگی علمی» شما را دنباله‌رُوی خودش نکند.
    آلبرت اینشتین یک بار گفت: «اگر نمی‌توانید چیزی را به سادگی توضیح دهید، آن را خوب نفهمیده‌اید.» اگر دستفروش‌های اینترنتی با کلمات و اصطلاحات علمی گیج کننده در صدد متقاعد کردن شما به پذیرش ادعاهای خود هستند، فرقی نخواهد کرد که راست می‌گویند یا دروغ، چون به هر حال شما متوجه منظورشان نمی‌شوید. به تبلیغات کمپانی‌های بزرگ و معتبر نگاه کنید؛ حتی سعی می‌کنند پیچیده‌ترین مسائل فنی مربوط به محصولات را با زبان ساده و همه فهم مطرح کنند.

    آیا متن شامل شهادت افراد هم هست؟
    اگر تمام چیزی که به عنوان پشتیبان ادعاها جلوی شما گذاشته شده، تصدیق نامه هایی بدون مدارک معتبر برای تأیید آن ادعا است، یا مدرکی دال بر سودمندی و تأثیر گذاری محصول در زمینه مورد ادعا وجود ندارد، شما باید حسابی مشکوک شوید. هر کسی -هر کسی- می‌تواند یک گواهی تصدیق بنویسد و در یک وب سایت قرار دهد.
    باور کنید افراد زیادی با این توهم به سر می‌برند که می‌شود یک ساله تخصص هوا-فضا گرفت یا با خواندن فواید داروهای گیاهی، ظرف چند هفته پا جای پای ابو علی سینا گذاشت و مردم را شفای عاجل عنایت کرد. گول این افراد راحت طلب و سود جو را نخورید و به صرف یک شهادت نامه بی پایه و اساس، فکر و عقل خودتان را به مرخصی نفرستید!

    آیا ادعای انحصاری بودن در میان است؟
    صدها سال است که انسان‌ها مشغول بررسی در زمینه‌های علمی و دارویی هستند. میلیون محقق هم اکنون این کار را می‌کنند. معمولاً یافته‌های جدید از دل علوم فعلی بیرون می‌آیند و کشف یا اختراع آنها شامل مشارکت تعداد بسیار -بسیار- زیادی از افراد فعال است. تقریباً به ندرت -نزدیک به صفر- می‌توان موردی را یافت که کاملاً جدید باشد و یک پس زمینه تحقیقاتی محکم پشت سرش نباشد که طرز کار آن را توضیح دهد. ضمناً دستاورهای بزرگی که فقط توسط یک نفر کشف شوند هم تقریباً غیر قابل تصور هستند. علم امروزی آنقدر جزئی و ریز نگر شده که نمی‌شود تصور کرد که یک شبه راهکار علمی جامعی به ذهن کسی برسد. پس مراقب واژه‌هایی مثل «راز» و «انحصاری» باشید. اینها نشان می‌دهند که احتمالاً آن ادعا هرگز زیر نور بررسی علمی قرار نگرفته.

    آیا ذکری از یک توطئه فراگیر و مخفی آمده؟
    ادعاهایی نظیر این که «دکترها نمی‌خواهند شما بفهمید» یا «دولت‌ها این اطلاعات را برای سال‌ها مخفی نگه داشته اند» کاملاً شک بر انگیز هستند. چرا میلیون‌ها دکتر در سطح دنیا باید بخواهند شما را از اطلاعاتی که به بهبود سلامت تان کمک می‌کنند، بی خبر نگه دارند؟ دکتر که یک موجود سپید پوش گوش به فرمان رئیس اعظم نیست. هر دکتری یک شخصیت و موجودیت منفرد و مستقلی دارد و در کل، خواهان این است که شما بیش از پیش اطلاعات داشته باشید.

    آیا برای یک محصول، ادعای فواید متعدد و فراگیر شده؟
    آیا به عنوان مثال ادعا شده که یک واکسن صدمات جدی و فراگیر به ارگان‌های حیاتی بدن می‌زند، تا بخواهند شما را از آن بترسانند؟ یا مثلاً درباره دارویی که می‌خواهند به شما بفروشند، فواید گسترده‌ای برای تمام سیستم‌های بدن و بهبود کلی امراض ذکر شده؟ چنین ادعاهایی که درمان سرطان، آلرژی‌های مختلف، اوتیسم و … را یک جا به شما وعده می‌دهند، -صادقانه می‌نویسم: احمقانه هستند!

    آیا هدف مالی یا اعتقاد تعصبی پشت قضیه هست؟
    افرادی که کمترین سود را از اظهار نظر درباره مشکلات مربوط به سلامت می‌برند محققینی هستند که در آزمایشگاه‌ها روی ریزترین جزئیات مربوط به این مشکلات کار می‌کنند، یعنی کسانی که بار اصلی کارهای علمی روی شانه‌های شان است. و اما بیشترین سود را این دسته ها می‌برند:
    ۱. پتنت ترول هایی که یک دارایی قابل ثبت در دست دارند (تعجب نکنید، پتنت‌ها در صنایع دارویی و بهداشتی هم جایگاه ویژه‌ای دارند)
    ۲. بازاریاب هایی که دارو را می‌فروشند
    ۳. کسانی که کتاب می‌نویسند و یا در مصاحبه ها شرکت می‌کنند
    ۴. کسانی که به عنوان مشاور کار می‌کنند و به درمان می‌پردازند
    این بدان معنا نیست که افرادی که به طور مستقیم از تحقیق و توسعه دارو ها سود می‌برند کاملاً قابل اعتمادند یا افراد ذکر شده در بالا همیشه گناهکار. کسی انتظار ندارد آنها مجانی کار کنند. بحث این است که ببینید آیا افراد دست اندر کار -در جاهای مختلف- از ادعای مطرح شده سود می‌برند یا نه.
    مسئله بعدی این است که تعصب‌ها هم به اندازه مسائل مالی می‌توانند انگیزه بخش باشند. اگر یک دروغ سنج دارید، روشن اش کنید و بعد به سراغ ادعاهای علمی بروید. ژورنالیست‌ها که همیشه این طوری با مسائل برخورد می‌کنند.

    آیا اثری از فرآیندهای علمی واقعی هست؟
    فعالیت‌های پژوهشی معمولاً از صافی فرآیندهای متعدد علمی عبور می‌کنند و بعد به بخش مصرف عام و انبوه وارد می‌شوند. این گام‌ها برای یک پژوهش درمانی عبارت هستند از:
    ۱. انجام تحقیقات اولیه بر روی سلول ها و سپس حیوانات
    ۲. تحقیق کلینیکال بر روی بیماران یا داوطلبان در فازهای شدیداً کنترل شده
    ۳. بررسی‌های جفتی در هر مرحله از مسیر
    ۴. سلسله مقالات پژوهشی منتشر شده در مجلات علمی
    آیا محصول یا دارو یا روش شفابخشی که شما با آن روبرو شده‌اید، به شکل مؤثری مورد بررسی قرار گرفته و نتایج مطالعاتی آن در مجلات علمی منتشر شده؟ یا اینکه فقط بحث جو سازی مطرح است و پای هیچ متخصصی در میان نیست؟

    آیا در آن ادعا نظرات تخصصی یافت می‌شود؟
    فرقی نمی‌کند که چقدر از متخصصین بدتان می‌آید یا به مؤسسات بزرگ بی اعتماد هستید، حقیقت این است که آن افرادی که دکتر، پروفسور یا هر دو هستند برای اینکه قادر به اظهار نظر در حوزه تخصصی خود باشند ۲۴ سال یا بیشتر به تحصیل پرداخته‌اند و آموزش‌های عمیق روزانه دیده‌اند.
    اگر در زمینه مورد نظر متخصص هستند، بیش از ۵ سال زمان گرفته؛ اگر پژوهشگر هستند، باز هم بیشتر. اینطور نیست که کسی بتواند ادعا کند: تمام آنها نادان یا رشوه‌خوار یا بی‌توجه هستند. در حقیقت، خیلی از آنها درست بر عکس اند. اگر مشغول پژوهش هستند که دیگر قطعاً بیل گیتس یا وارِن بافِت نیستند. ولی این بدان معنا نیست که اظهار نظر آنها در هر زمینه‌ای، قابل اعتماد است. باید دید آیا سخن آنها در زمینه‌ای است که در آن تخصص دارند یا خیر. یک متخصص بیولوژی نمی‌تواند در مورد مهندسی شیمی نظر بدهد و بالعکس. نظر هر کسی در زمینه تخصصی که کسب کرده می‌تواند مورد توجه قرار بگیرد. و بهتر است هیچ گاه به نظر یک متخصص اکتفا نشود.

    منبع:گمانه
     
    • لایک لایک x 4
  3. Hotaru

    Hotaru Meh

    ارسال ها:
    181
    امتیازات:
    +1,562 / -7
    نام مرکز سمپاد:
    فرزانگان 4d
    شهر:
    تهران
    سال فارغ التحصیلی:
    97
    دانشگاه:
    شهید بهشتی
    رشته دانشگاه:
    زیست‌شناسیِ دریا
    [گردگیریِ تاپیک با دستمال تر]
    به زودی در مورد شبهِ علم، اینجا، خواهم نوشت. stay tuned...
     
    • لایک لایک x 6
  4. Hotaru

    Hotaru Meh

    ارسال ها:
    181
    امتیازات:
    +1,562 / -7
    نام مرکز سمپاد:
    فرزانگان 4d
    شهر:
    تهران
    سال فارغ التحصیلی:
    97
    دانشگاه:
    شهید بهشتی
    رشته دانشگاه:
    زیست‌شناسیِ دریا
    طرزِ برخورد علمی [Scientific Attitude]؛ قسمت اول

    راستش چیزایی که اینجا، تو این پست، می‌نویسم؛ جاش تو یک تاپیک دیگه‌ست ولی اون تاپیک قفله. اما همچنان بی‌ربط به موضوع این تاپیک نیست.
    با یکسری ترم (term) توی این پست آشناتون می‌کنم و به بررسی دقیق معنا و مفهومشون در علم [Science] خواهم پرداخت.
    با دونستن این مفاهیم، به احتمال زیاد کمتر در معرض قبول کردنِ شبه علم باشیم.

    فکت [fact] : یک فکت، به طور کلی یک توافقِ نزدیک بین مشاهده‌کنندگانِ لایق [competent] هست که مشاهداتی در مورد یک پدیده انجام دادن.
    این تعریف فکت در علمه؛ اما این معموله که ما در روزمره فکت رو به عنوان چیزی بشناسیم که غیرِ قابلِ تغییر و مُطلقه و مشخصا با تعریف علمی اون فرق داره. حواسمون باشه قبل از اینکه هر چیزی رو به عنوان فکتِ علمی به خوردمون بدن، فکر کنیم و ببینیم آیا با تعریف علمی فکت مطابقت داره یا نه. [یادمون نره در علم هیچ چیز مطلق نیست.]

    فرضیه‌ی علمی [Scientific hypothesis]: فرضیه‌‌ی علمی، یه حدس آگاهانه [educated] هست که زمانی درسته [factual] که توسط آزمایشات حمایت بشه.
    فرضیه‌های علمی، حدس و گمان الکی نیستن. فرضیه‌هایی که قابل آزمایش هستن تنها می‌تونن علمی باشن.
    گزاره‌ای مثل "فضا [space] به طریق ذره‌ای که غیر قابل کشف است، در بین اجسام نفوذ می‌کند." علمی نیست. چرا؟ چون تستی وجود نداره که نادرستی احتمالی اون رو ثابت بکنه.
    چند تا مثال دیگه؛ بهشون فکر کنید و ببینید آیا می‌تونن فرض‌های علمی باشن یا نه.
    1. طرز قرارگیری ستارگان و سیارات، می‌تونن بهترین زمان برای تصمیم‌گیری رو مشخص کنن.
    2. زندگی هوشمند، درجایی از این گیتی، در سیارات دیگه وجود داره.
    فرضیه‌ای که فقط قابلیت این رو داره که درستی‌‌‌ش به اثبات برسه و نمی‌شه نادرستی‌ش هم مورد آزمون قرار بگیره، علمی نیست. یک فرضِ علمی باید قابلیت این رو هم داشته باشه که نادرستی‌ش هم بشه آزمایش کرد. خیلی از گزاره‌ها کاملا منطقی و معقول قابل استفاده هستن و چنین قابلیتی هم ندارن، این دلیل بر نادرستی اونا نیست ولی دیگه در قلمروی علم جا ندارن.


    دو تا ترمی که بالا در موردشون نوشتم، در شبهِ علم خیلی ازشون سواستفاده می‌شه. در پست‌های آینده در مورد ترم‌های بیشتری می‌نویسم و مصداق‌هایی علم‌گونه در ظاهر و شبه‌ علم در باطن میارم. همچنین در مورد تکامل و داروینیسم و نقدهایی که تو چند دهه‌ی گذشته بهش وارد کردن و سعی داشتن شبه علم جلوه‌ش بدن خواهم نوشت.
     
    آخرین ویرایش: ‏2019/2/3
    • لایک لایک x 9
  5. Hotaru

    Hotaru Meh

    ارسال ها:
    181
    امتیازات:
    +1,562 / -7
    نام مرکز سمپاد:
    فرزانگان 4d
    شهر:
    تهران
    سال فارغ التحصیلی:
    97
    دانشگاه:
    شهید بهشتی
    رشته دانشگاه:
    زیست‌شناسیِ دریا
    طرزِ برخورد علمی [Scientific Attitude]؛ قسمت دوم

    تو این پست تعاریفِ ترم‌های علمی رو ادامه می‌دم. یه جورایی پست موردِ علاقه‌ی منه. بخونیدش و امیدوارم بعدش حرص نخورید.
    توضیح داخل پرانتز: (تئوری‌های قوی علمی که منجر به تحقیقاتی در سطح وسیع می‌شن بهشون پارادایم [Paradigm] گفته می‌شه.)

    تئوری علمی [Scientific theory]: نظریه/تئوریِ علمی؛ مجموعه‌ی بزرگی از اطلاعاته که فرضیه‌های بسیار تست شده و راستی‌آزمایی شده که درباره‌ی دنیای طبیعی هست رو در برمی‌گیره. تئوری‌های علمی کماکان مطلق [fixed] نیستن؛ بلکه، می‌تونن دستخوش تغییر بشن.
    همون‌طور که از تعریف مشخصه، تئوری با فرضیه فرق داره. تو گفت‌وگوهای روزمره احتمالا بین دو کلمه‌ی تئوری و فرضیه فرق نذارید ولی در برخورد علمی؛ این دو واژه ابدا نباید با هم اشتباه گرفته بشن.
    ترم تئوری، به طور کلی، ازش سواستفاده زیاد می‌شه. چنانچه که از خلقت‌گراهایِ [creationists] افراطی و نه چندان محترم و مخالفین تئوری تکامل، بارها بارها شنیدیم که "تکامل فقط یه فرضیه‌ست و ثابت نشده!!!!" در مقابل اینجور افراد [که حتی ممکنه بعضا دانشجوی زیست‌شناسی باشن یا خودشون رو دیرینه‌شناس معرفی کنن و دکترای فلان فیلد بیولوژی در فلان دانشگاه خارجی رو داشته باشن. هیچ کدوم بعید نیست و تعجب نکنید. بی‌سوادی و خود رو به نفهمی زدن با این برچسب‌ها پوشونده نمی‌شه.] خونسردیِ خودتون رو حفظ کنید و حتی تو ذهنتون هم با چاقو دنبالش نیفتید، فقط بهش چیزی که درسته رو توضیح بدید. خوشبختانه این نظریه با چنان شواهد قوی‌ای حمایت می‌شه که فقط با حرف و ادعا نمی‌شه نفی‌ش کرد.
    در آینده پست به طول و تفصیلی در مورد تئوری تکامل می‌نویسم.

    [​IMG]


    قانون [law]: زمانی که فرضیه‌ای بارها و بارها تست بشه و طی آزمایشات درستی‌ش نقض نشه، ممکنه که اون رو تحت عنوان قانون بشناسن.
    ترمِ قانون به طور وسیعی در علوم شیمی و فیزیک استفاده می‌شه. تقریبا به هر تئوری‌ای که توسط شواهد زیادی حمایت شده و بدون استثنا در جهان فیزیکی اثر می‌کنه رو تحت عنوان قانون می‌شناسن.
    قوانین فیزیکی و شیمیایی تماما در طول زمان و فضا به طور یکسان اثر می‌کنن.
    اما در شاخه‌ی علوم زیستی، زیست‌شناس‌ها از به کار بردن ترم law برای تئوری‌هاشون خودداری می‌کنن و چرایی‌ش هم واضحه؛ اگر چیزی به عنوان قانون در زیست‌شناسی داشته باشیم؛ باید واسه‌ی همه موجودات زنده صدق بکنه، اما کماکان می‌بینیم که اینطور نیست.
    قوانین وراثتی مندل [از پارادایم‌های بزرگ زیست‌شناسی]، به طور مثال، برای باکتری‌ها صدق نمی‌کنه و گاهی اوقات توسط بعضی از گیاهان و جانوران این قانون شکسته می‌شه.
    اگر قرار باشه تئوری یا تئوری‌هایی در علم زیست‌شناسی تحت عنوان ترم قانون خونده بشن، احتمالا تئوریِ داروین در مورد تغییرات مکرر [Perpetual change] و نیای مشترکِ [Common descent] فرم‌های زنده هست.​
     
    آخرین ویرایش: ‏2019/2/10
    • لایک لایک x 6